There they stood project

info tEen online eerbetoon

Dit eerbetoon en eigentijds digitaal monument is gebaseerd op de stapel schoenen, kleding, koffers en andere persoonlijke bezittingen welke te zien zijn bij een bezoek aan Auschwitz in Polen. Een meer indrukwekkende start van een project is nagenoeg ondenkbaar. De beelden van deze nalatenschap maken een onuitwisbare indruk, ook op wie niet in de gelegenheid is geweest het kamp te bezoeken. Dit  online monument is gemaakt door drie groepen scholieren (65  in totaal) van het Maaslandcollege in Oss onder begeleiding van docent Kunstvakken de heer Peter Sansom.

Vakoverstijgend project over Oorlog & Vrede

We leven in een tijdsgewricht met een overdaad aan beelden, ook over geweld. Iedere dag komt dit de huiskamers binnen. De reacties erop variëren van ‘niet aan kunnen zien’, gewenning, tot wegkijken en onverschilligheid en ‘aangetrokken worden tot’.  De kunstvakken leren om te gaan met beelden zoals die tot ons komen door het Nieuws, Social Media, advertenties en ook kunst. Brengen een vorm van visuele geletterdheid bij, zoals literatuur dat doet in taal.  Vanuit de kunstvakken kun je vragen stellen als:

Wat wil de kunstenaar of maker uitdrukken en overbrengen? Hoe komt dit over op de toeschouwer?

Omdat het gaat om controversiële indringende beelden en ambivalente onderwerpen is het beslist geen makkelijk gespreksthema, wel relevant denk ik.

Beelden in de kunsten over oorlogssituaties van vóór de negentiende eeuw zijn vaak nog heroïsch en geïdealiseerd. Vanaf de WOI worden deze meer en meer realistisch en zijn ze ook vaak behoorlijk confronterend. Halfweg de 20e eeuw nemen kunstfoto’s evenals filmbeelden vaak de plek in van schilderijen. Denk hierbij aan een filmcompilatie van winnende World Press foto’s met opnamen van onder meer de straatexecuties in Vietnam en bombardementen op een vluchtende karavaan auto’s.  Is dit eigenlijk wel een onderwerp om te behandelen binnen het onderwijs?  Natuurlijk kun je daarover van mening verschillen. In een tijd dat de media zo uitgesproken het geweld laten zien, heeft het juist misschien extra meerwaarde om stil te staan bij de impact en integriteit van beelden. En ook stil te staan bij hoe dit uitpakt ook voor de verschillende media.

Fictief en reëel geweld mengen zich

zoeken 2 tWat doen die beelden met ons, hoe worden we daarin ook geregisseerd? Welke vraag stelt nieuwsreporting  zichzelf daarover? Zeker als het gaat om beeldmanipulatie? Anderzijds is er steeds meer fictief geweld dat naar voren komt in games en films. Hoe werkt dit door op de beleving van geweld in het algemeen? Wanneer je hierbij stil staat, wat roept dat op aan vragen en aan meningen?

activiteit-schoolcursusOorlogen: korte heldere omschrijving van het oorlogsconflict: 1946 1949 Griekse burgeroorlog; 1948 Arabisch-Iraelisch conflict; 1950-1953 oorlog Korea;
1950 Invasie in Tibet; 1959-1975 Vietnam oorlog; 1967 Zes dagen oorlog; 1967-1975 Burgeroorlog Cambodja; 1979-1989 Inval en bezetting Soviet in Afghanistan; 1980-1988 Iran Irak oorlog; 1982 Falklands; 1991 Eerste Golf oorlog; 1997-1999 Joegoslavië tegen NATO; 2001- oorlog in Afghanistan;
2003 Irak tegen coalitie US; 2011- burgeroorlog Syrië.

ørneEen vakoverstijgend project dat gaat over Oorlog en Vrede. Binnen de kunstvakken kijken de leerlingen naar hoe dit thema in de kunstvakken wordt gerepresenteerd. In de achterliggende eeuwen en nu in de huidige tijd. Het laat zien dat kunst ook over hele controversiële, aangrijpende en shockerende zaken gaat, de zwarte kanten van de samenleving. Het laat zien dat kunstenaars vaak stelling nemen en hun kunst inzetten als proteststem. Je kunt niet niets voelen bij de beelden, de beelden communiceren altijd.

[De leerlingen onderzoeken welke andere kunstenaars hun stem geven aan oorlogsgeweld. Alertheid op hoe dit binnenkomt]

beeld65 persoonlijke verwerkingen vormen samen een indrukwekkend monument

Iedere leerling heeft gewerkt aan een eigen persoonlijke ode door een schoen te bekleden met papier en verf en hierop in lagen een boodschap aan te brengen. De leerling geeft hiermee vorm aan zijn eigen zoektocht naar de impact van oorlog en conflict en staat stil bij haar slachtoffers. Niet alleen bij de slachtoffers van de concentratiekampen in WOII. Ze staan ook stil bij de oorlogen in Vietnam, Korea, het Arabische-Isralische conflict, de strijd in Afghanistan, voormalig Joegoslavië, Irak, Syria en ander. Een 3D-collage van foto’s, situatieschetsen, nieuwsartikelen, plattegronden. In groter beeld of juist meer met een focus op bepaalde details uitgewerkt.

2282Gedicht geïnspireerd op werken rondom het thema oorlog door bekende kunstenaars

Iedere leerling voorziet de voetzool van zijn of haar schoen van een een eigen persoonlijk gedicht, hierbij een oorspronkelijk werk van een kunstenaar als uitgangspunt nemend. Denk hierbij aan Picasso’s Guernica,  Goya’s Derde Mei en de straatexecutie in Vietnam zoals gefotografeerd door Eddie Adams.

De schoenen zijn gepresenteerd in een glazen vitrinebox. De impact op de leerlingen is groot. Hun  gezamenlijke werk brengt indringend de immensiteit van het gebeurde op de leerlingen over, laat hen op eigen wijze stilstaan bij het verleden en de strijd die zich ook nu nog afspeelt elders in de wereld en geeft hen de mogelijkheid een stem daaraan te geven. Hun stem.

Dit project kan worden gekoppeld aan een beeld als dat van Henk Oddens

Kunst op straat Brabant