Burobas-stijl & inhoud

bas & basBurobas kijkt sterk naar de ruimte. De bestaande kwaliteit van een ruimte is de basis voor hun ontwerp. Ze maken schijnbaar eenvoudige ontwerpen. Maar door de combinatie van maatvoering en materiaal is het eigenzinnig.

  • Wat kan het ontwerp aan een ruimte toevoegen?
  • Welke details maken het perfect,
  • Welk materiaal werkt optimaal?
  • Wat zijn eisen om rekening mee te houden?
  • Wat zijn de verwachtingen? 

Dat zijn de dingen waar ze in ál hun ontwerpen rekening mee houden. De gebruiker, daar draait het volgens hen om. Praten! De opdrachtgever betrekken ze nadrukkelijk in het creatieve proces. Deze schuift dus regelmatig aan tafel. Daarnaast zit in een team altijd één van de Bassen, een projectleider en een tekenaar /ontwerper. Tijdens het gehele ontwerpproces heeft elke opdrachtgever dus een vast aanspreekpunt. De lijnen zijn kort, iedereen weet elkaar makkelijk te vinden. Zo ontwerpen ze een ‘raak’ beeld, wat puur vanachter de tekentafel niet ontstaat.

Bauhaus

De heren van Burobas komen van the Design Academy, waarvan de voorloper Industrial Design heet. Schatplichtig aan het Bauhaus. Dit is van 1919 tot 1932 een opleiding voor beeldende kunstenaars, ambachtslieden en architecten. Begonnen in de plaats Weimar, daarna verhuist naar Dessau en tot slot nog een jaar in Berlijn (Duitsland). Niet de minsten geven er les: Johanes Itten (die van de kleurenleer), de schilder Paul Klee én Wassily Kandinsky. In die tijd heel vernieuwend onderwijs met als opdracht: Ontdek je eigen creativiteit door met veel verschillende materialen te werken’. Een theoretisch en praktisch programma van toegepaste kunsten, ambachtelijke technieken en industrie. Later komen daar nog reclametechnieken, fotografie, typografie en tentoonstellingenkunde bij. Het doek valt voor het Bauhaus in 1932 onder druk van het nationaal socialisme. Maar het gedachtegoed leeft voort! Onder meer in De Stijl, het Functionalisme en het Neo-Constructivisme.

Het uitgangspunt?

De combinatie kunst en ambacht levert producten met een nieuwe vormgeving op. In de designfilosofie volgt vorm de functie. De functie is bepalend voor de constructie en het uiterlijk van de producten. Functie, vorm, structuur. Al dan niet geabstraheerde structuren uit de wereld en de natuur om ons heen. Oervorm. De ‘nieuwe’ kunstenaar houdt zich nadrukkelijk bezig met maat, ritmes en verhoudingen, beweging, universele dynamiek en ruimte. Licht als bron voor de verzelfstandiging van de vorm. Zuinig met kleur, wat de onderlinge samenhang van de delen versterkt. Een sobere vormgeving, strakke lijnvoering en puur materiaalgebruik. Zeer functioneel. Ook het Scandinavisch Design is doortrokken van functionaliteit. Geen tierelantijntjes en opsmuk.

Basics van de lopende band

Veel producten worden zo ontworpen dat ze door de industrie zijn te vervaardigen.Rationeel. De geboorte van de industriële vormgeving: een methodisch proces van design. Prototypen van maximale kwaliteit, geschikt voor serieproductie. Het productieproces opgesplitst in verschillende onderdelen die tot een eenheid kunnen worden gemaakt. De doorbraak van de massaproductie heeft ook zijn consequenties voor het onderwijs in de toegepaste kunsten. Het ontwerpen van bijvoorbeeld interieurs, gebruiksvoorwerpen en mode zal in steeds grotere samenwerking met de industrie gaan plaatsvinden. Bauhaus richt zijn onderwijs in de ruimste zin van het woord op het vormgeven van de omgeving van mensen. Het Bauhaus integreert de beeldende kunst namelijk ook sterk in de architectuur. De overtuiging: aandacht voor architectuur en een prettige woonomgeving zorgen ervoor dat mensen fijner met elkaar omgaan en daardoor ook gelukkiger leven. Elk mens is gelijk en heeft gelijke kansen. Dit democratisch beginsel is ook een kenmerk van Bauhaus. Mooie functionele objecten moeten niet alleen betaalbaar zijn voor de rijken, iedereen moet er gebruik van kunnen maken. Nog steeds worden er vanuit dat oogpunt veel Scandinavische ontwerpen gecreëerd. Denk aan IKEA.

Oog voor de gebruikersgroep: een stoel is niet zomaar een stoel

De kunstenaar verwordt van onderzoeker van vormen tot ontwerper van vormen en designer.Een ontwerper houdt zich bezig met ‘affordances’. Dat zijn in de omgeving aanwezige kenmerken die aanzetten om met elkaar dingen te doen in een ruimte.  Een ontwerper is hiermee steeds bezig. Hij wil een bepaald gedrag uitlokken en geeft een object daarom bepaalde eigenschappen mee.Iemand beoordeelt bijvoorbeeld op het oog of de bank lekker zal zitten, of hij makkelijk weer op kan staan, of de latjes niet in zijn billen zullen drukken, of hij lekker in de zon kan zitten of juist schaduw heeft, of hij mensen om zich heen kan bekijken of juist niet,… . Al deze facetten bepalen iemands keuze om er wel of geen gebruik van te maken. Niet alle affordances zijn voor alle mensen in een zelfde situatie voor iedereen gelijk.De ontwerper moet het zó ontwerpen dat het object voor zoveel mogelijk gebruikers geschikt is. Aantrekkelijk. Een straatbank brengt dus meer over dan alleen: ‘je kunt op mij zitten’.

Waarmee houdt een ontwerper rekening, bijvoorbeeld bij het ontwerpen van een bank?

  • Snel kunnen zien hoe en waarvoor een product dient.De actiemogelijkheden van de gebruiker. Effectiviteit. Comfortabele uitstraling! Bij straatmeubilair zijn met name de antropometrische gegevens (= de menselijke maat) belangrijk. Een bank moet zo prettig mogelijk aansluiten bij de fysieke, ergonomische kenmerken van de gebruiker.
  • De gebruikelijke sociale gebruikspatronen.  Rekening houden met de dynamische interactie tussen mensen onderling én tussen mensen en objecten. Mensen hebben liever meer vrije ruimte voor en achter het lichaam dan aan de zijkanten. Liefst met armsteunen. Die bakenen de persoonlijke ruimte van de zittende tegenover de omgeving mooi af.
  • Esthetische waarde.  Zodat het ontwerp uitnodigt tot zitten. De meeste mensen waarderen een meer traditionele, gedetailleerde vormgeving. Aanpassing aan het menselijk lichaam is belangrijker dan afbakening van de persoonlijke ruimte. Stijl belangrijker dan ogenschijnlijk comfort.
Kunst op straat Brabant